Jak czytać liczby

Dlaczego liczby ofiar się różnią

Lista imienna, potwierdzone minimum i szacunek historyczny odpowiadają na różne pytania. Zlewanie ich w jedną liczbę tworzy fałszywą precyzję, a podawanie wyłącznie najniższego udokumentowanego wyniku może ukrywać skalę zbrodni. Portal rozdziela więc poziomy dowodowe i pokazuje, w jaki sposób uzyskano dany bilans.

Trzy różne rodzaje liczb

Liczba imienna obejmuje ofiary ustalone z nazwiska na podstawie relacji rodzinnych lub dokumentów archiwalnych. Udokumentowane minimum oznacza, że źródła potwierdzają co najmniej tyle zgonów, nawet jeśli część nazwisk pozostaje nieznana. Szacunek historyczny odtwarza prawdopodobną skalę na podstawie zeznań, danych demograficznych, śledztw i porównania źródeł. Wszystkie te liczby mogą być jednocześnie poprawne, ponieważ opisują różne poziomy pewności.

Dlaczego dokumentacja jest niepełna

Wiele wsi zostało zniszczonych, mieszkańcy uciekli, a lokalna dokumentacja zaginęła podczas kolejnych okupacji i powojennych zmian granic. Świadkowie często pamiętali gospodarstwa lub rodziny, ale nie wszystkie nazwiska. Część osób zapisywano pod nazwiskiem panieńskim, przydomkiem albo w kilku wariantach pisowni. Zdarza się również, że ta sama ofiara występuje na kilku listach i wymaga rozpoznania jako duplikat.

Dlaczego szacunki się różnią

Badacze mogą przyjmować różne granice geograficzne, ramy czasowe i definicje zgonów należących do tej samej kampanii. Jedno opracowanie liczy wyłącznie Wołyń w 1943 r., a inne obejmuje także Małopolskę Wschodnią, Polesie albo wydarzenia sprzed i po okresie największego nasilenia. Część szacunków dotyczy tylko polskiej ludności cywilnej, inne omawiają także żołnierzy lub grupy mniejszościowe zabite w powiązanej przemocy. Rzetelne porównanie zaczyna się od sprawdzenia zakresu i metodologii, a nie od samej liczby w nagłówku.

Jak liczy portal

Każdy rekord miejscowości wskazuje, czy liczba jest dokładna, minimalna czy podana jako przedział. Baza zachowuje odnośniki źródłowe i uwagi o pewności, aby późniejsze korekty nie usuwały uzasadnienia wpisu. Przed publikacją oddzielane są punkty administracyjne, zbieżne nazwy miejscowości i kilka odwołań do tego samego wydarzenia. Łączne wartości są więc sumą opublikowanych rekordów wydarzeń, a nie twierdzeniem, że każda ofiara została już ustalona z nazwiska.

Źródła